Zelfbewustzijn: kat in ‘t bakkie

Geplaatst op door
2

Hoewel ik nog nooit aan een Miss World verkiezing heb meegedaan, en ook niet van plan ben dit in de nabije toekomst te doen, lijkt World Peace me een verademing. De wereld zo aanschouwend, wordt ik behoorlijk onrustig soms. Hoe heerlijk zou het zijn als we in harmonie zouden leven met onze omgeving, de natuur, andere mensen, dieren, en last maar misschien wel most important: met onszelf.

Exit Violins
Exit viool muziek, entree gedonder: Dit lukt natuurlijk nooit. Ik proef het verlangen, en voel meteen mijn eigen scepsis/realisme en machteloosheid opborrelen. Ons ego zit in de weg. En het lijkt zo te zijn dat waar het ego overheerst, het zelfbewustzijn klein is.

Zelfbewustzijn
Ineens hoor ik deze term overal: zelfbewustzijn. (Dit kan ook zijn omdat ik net met een collega een nieuwe training heb gemaakt met zelfbewustzijn in de titel, www.schoolvoorcoaching.nl/opleiding/verdiepingstraining/ maar dit terzijde). Een term waarvan ik hoop -en denk- dat deze bijdraagt aan in elk geval innerlijke vrede.

Wat is het eigenlijk?
Even een definitie uit de losse pols. Zelfbewustzijn: inzicht in je eigen handelen, behoeftes en verlangens. Het doel van zelfbewustzijn? Vanuit inzicht in jezelf niet in je automatische (destructieve) of instinctieve reactie te stappen, maar deze automatische reactie in jezelf waar te nemen, te erkennen en er niet naar te handelen.

Fight or flight
Meestal is het handelen vanuit je instinctieve reactie een variant op vechten of vluchten, verdediging of aanval. Door zelfbewust te worden leer je dit mechanisme in jezelf te aanschouwen, het wel te voelen, maar niet naar te handelen. Als ik naar mezelf kijk schiet ik vaak in een instinctieve reactie als ik het persoonlijk neem wat er om me heen gebeurt. Vaak is het achteraf niet persoonlijk, maar gaat dat wat me raakte om de ander of iets dergelijks. Als ik daar ruimte voor maak, kan ik veel rustiger blijven en effectiever zijn in mijn handelen

Voorbeeld
Een voorbeeld: stel dat Mark Rutte in confrontatie met Geert Wilders er in slaagt om niet in zijn automatische reactie (vechten/verdediging) te schieten (“doe zelf normaal man”). Stel dat hij die automatische reactie wel voelt. Dat hij voelt dat hij zou willen vechten, erkent dat hij zich in het nauw gedreven voelt, en dat hij de behoefte heeft om ruimte voor zichzelf te maken. En stel dat hij dan even stopt en een paar seconden neemt om zijn kracht terug te vinden om vervolgens vanuit zijn kracht voor een effectievere reactie te kiezen. Meestal een volwassen reactie in plaats van een kinderlijke reactie.

Kat in ‘t bakkie
Geloof me, het lijkt misschien of ik hier lichtvaardig over schrijf, ik denk echter dat het niet automatisch reageren (ook niet stiekem) een kunst is die alleen met discipline, geduld en lef kan worden bereikt. Zelf ben ik er nog lang niet, vecht regelmatig met mijn omgeving en heb soms helemaal geen zin om daarbij naar mezelf te kijken. Al met al probeer ik me evenwel steeds verder te bekwamen in het ontwikkelen van mijn zelfbewustzijn. Als coach is dit eigenlijk waar het vak om draait denk ik zo langzamerhand. Wat het mij en mijn gecoachten oplevert: rust en tevredenheid ten aanzien van jezelf. Dat levert dan weer zelfvertrouwen of kracht op.

Luxegoed?
Zelfbewustwording is misschien wel een luxegoed waar we tijd voor moeten hebben in rijkdom, dat weet ik niet. Wel is het volgens mij iets dat we moeten leren en dat niet vanzelf komt. Ook merk ik dat het iets is waar veel mensen mee bezig zijn op dit moment in het westen. Kennelijk levert het ons veel op, want als je eenmaal begonnen bent…Vandaar dat coachen mede ook zo enorm gegroeid is en populair is de laatste 10 jaar.

Toekomstdroom…
Hoe zou de wereld er uit zien als we allemaal aan zelf reflectie deden, probeerden ons bewust te worden van wat er in ons leeft en waar we werkelijk behoefte aan hebben? Als we de strijd in onszelf aanzien en onderzoeken in plaats van de innerlijke strijd (onbewust!) te projecteren op onze buitenwereld? Als we de binding met onszelf aangaan en versterken, hoe zou het dan zijn met onze binding met elkaar?

Ik ben veel te sceptisch om idealistisch te zijn…of toch?

 

Kwetsbaarheid: de Obesitas van het Ego

Geplaatst op door
8

In mijn werk met groepen zie ik keer op keer weer wat er gebeurt als we niet in contact staan met onze kwetsbaarheid en de behoefte aan erkenning die daar uit voort komt.

Taboe op klein zijn

Hoewel in ontwikkeling, leven we in een maatschappij waarin kwetsbaarheid taboe is. We worden beloond om ons te vermannen, om vrolijk en sterk en actief te zijn. Je klein voelen, eenzaamheid, passiviteit; allemaal taboe. Ik denk dat heel veel van onze activiteiten, keuzes en dus gewoon ‘gedrag’  voortkomen uit een basisgevoel heel klein te zijn.

Sterker nog, uit een basale angst niet mee te mogen te doen met de rest omdat we eigenlijk niet de moeite waard zijn… als een diep bewaard geheim waar we zelf op bewust niveau nauwelijks tot niet mee in contact staan, maar dat overal in ons gedrag terug te zien is.

Honger overschreeuwen

Onbewust overschreeuwen we onze eigen angst niet mee te tellen en zijn we steeds bezig te bewijzen dat we er mogen zijn, dat we toegevoegde waarde hebben. Het krijgen van erkenning van anderen stilt tijdelijk onze honger naar bewijs dat we oké zijn, dat er van ons gehouden mag worden. We zijn echter niet snel verzadigd, en hebben bijna allemaal last van obesitas als het om het ontvangen van erkenning gaat: we willen meer, meer, meer.

Waarom?

Waarom is het belangrijk carrière te maken? Succesvol te zijn? Veel vrienden te hebben? Een grote auto te hebben? Je mooi te kleden? Macht te hebben? Heel hard te werken? Geen kritiek te krijgen? Het altijd goed, nee perfect, te doen? De super partner te hebben of zelf te zijn? Veel, groter, en meer te leven?

Ruimte om te luisteren

We zijn in contacten met anderen vaak zo bezig om gehoord en erkend te worden dat we helemaal niet meer de ruimte hebben om werkelijk te luisteren. Niet naar de ander, maar al helemaal niet naar ons zelf. Misschien is het zelfs zo dat we eerst naar onszelf moeten leren luisteren voordat we echt naar een ander kunnen luisteren. We moeten eerst in contact staan met onszelf, voordat er contact met een ander mogelijk is. Naar de werkelijke behoefte in onszelf van een kwetsbaar stuk dat alleen geliefd wil worden en er onvoorwaardelijk wil mogen zijn; het ‘innerlijke kind’.

Het innerlijke kind

Als je niet bewust in contact komt met je innerlijke kind, blijf je in de buitenwereld zoeken naar voeding om de honger in je binnenwereld te voeden. En mijn ervaring is dat dit hard werken is, en eigenlijk een onhaalbare missie. We zouden dus liever in contact moeten treden met het deel van ons dat kwetsbaar is. Alleen al het bewuste voelen van dit deel van ons, kan ons rustiger maken: we maken ruimte om echt te zijn, in plaats van veel te doen.

Cursussen en yoga…

Dat dat heilzaam werkt, blijkt wel aan de enorme aantallen mensen die in de afgelopen jaren zijn gaan mediteren, mindfulness cursussen zijn gaan doen, yoga, et cetera. Vanuit contact met je innerlijke kind, je kwetsbare stuk, kun je voelen wat dit deel nodig heeft, en kun je daar zelf voor leren zorgen. Het innerlijke kind wordt vaak gevoed in contact met de natuur, muziek, dieren of met andere kwetsbare wezens: kinderen.

De praktijk

Dit klinkt allemaal kinderlijk eenvoudig, in de praktijk is het echter een heel zoekproces dat met vallen en opstaan gaat. Zo snel schieten we weer in de overdrive, en maken we de buitenwereld verantwoordelijk voor het stillen van de innerlijke honger, en onszelf afhankelijk van de erkenning uit de buitenwereld.

Een verslavend eerste contact!

Dat is denk ik ook hoe het gaat; we gaan van bewust naar weer onbewust, naar weer even bewust en terug. In mijn ervaring als coach geeft het eerste echte contactmoment met het innerlijke kind, en dus de bewustwording van onze kwetsbaarheid een verslavend gevoel van vrijheid en acceptatie; we voelen ons dan voor het eerst sinds lange tijd verzadigd en geliefd.